Mercado fotovoltaico do Xapón: en auxe en medio de desafíos
Segundo o Ministerio de Economía, Comercio e Industria (METI), o Xapón experimentou un auxe significativo no desenvolvemento da enerxía solar, con máis de 6,7 GW de proxectos fotovoltaicos (FV) aprobados entre xullo de 2022 e xaneiro de 2023. Máis do 47 por cento destes proxectos superan 1 megavatio (MW), o que lle valeu o alcume local de "Mega Solar". A medida que o Xapón avanza con estas instalacións solares a grande escala, xorden dúbidas sobre se pode ascender ata converterse no segundo mercado fotovoltaico máis grande do mundo. A pesar do optimismo, persisten varios desafíos, especialmente en canto á capacidade e a estabilidade da rede.
Problemas coa rede e disparidades rexionais
A medida que o Xapón pon en marcha máis proxectos de megasolares, a capacidade da rede converteuse nunha preocupación fundamental. Hokkaido Power Electric Company, unha das empresas de servizos públicos xaponesas propiedade de investidores, informou de que a súa capacidade de transmisión de ultra alta tensión para sistemas fotovoltaicos de máis de 2 MW está actualmente limitada a 400 MW. O 31 de marzo, a empresa de servizos públicos recibira solicitudes por un total de catro veces esta capacidade. En consecuencia, tres cuartas partes dos proxectos solicitados non poden acceder á rede ou deben reducir a súa escala. Hokkaido notificou aos solicitantes de grandes proxectos este déficit de capacidade da rede. O METI instou aos promotores de proxectos a considerar rexións menos conxestionadas para novos desenvolvementos solares.
A rexión de Hokkaido, cos seus terreos dispoñibles e relativamente baratos, representa arredor do 25 por cento dos grandes proxectos fotovoltaicos aprobados no marco do réxime nacional de tarifas de alimentación (FIT), a pesar de que a empresa de servizos públicos abastece menos do 3 por cento da demanda nacional de electricidade. Este desequilibrio rexional subliña a necesidade dunha distribución máis estratéxica dos proxectos solares para optimizar o uso da rede e manter a estabilidade.
Axustes da FIT e cambios regulamentarios
A tarifa fixa nacional obriga ás empresas de servizos públicos a proporcionar acceso á rede e mercar toda a enerxía xerada a partir de sistemas renovables, con algunhas excepcións. Non obstante, para garantir a estabilidade da rede, o METI anunciou plans de emerxencia o 17 de abril, o que lles outorga ás empresas de servizos públicos máis marxe de manobra para restrinxir ou denegar o acceso á rede. As regras orixinais da tarifa fixa incluían unha regra de compensación de 30 días, segundo a cal as empresas de servizos públicos tiñan que compensar aos promotores de enerxías renovables se se lles pedía que limitasen a produción de electricidade durante máis de 30 días ao ano. O METI está a considerar agora eliminar este requisito de compensación, e a decisión final espérase para mediados de maio.
Principais proxectos e perspectivas de futuro
Un dos maiores proxectos fotovoltaicos do Xapón é un proxecto de 400 MW (CA) na illa de Ukujima, na prefectura de Nagasaki, desenvolvido pola empresa alemá Photovolt Development Partners GmbH. Aprobado polo METI en marzo, antes de que a tarifa FIT se reducise de 40 ¥/kWh a 36 ¥/kWh, o proxecto desenvolverase en varias etapas. A electricidade xerada transmitirase ao continente de Kyushu a través dun cable submarino de corrente continua de alta tensión, o que abordará as disparidades rexionais na demanda. Kyushu Electric Power Company, que aprobou máis de 800 MW de proxectos Mega Solar, representa o 25 por cento do total nacional. A pesar das preocupacións pola capacidade da rede, a empresa aínda non anunciou ningunha limitación de acceso.
Transición enerxética pos-Fukushima
Tras o desastre nuclear e o tsunami de Fukushima en marzo de 2011, o Xapón esforzouse por substituír a enerxía nuclear por gas natural e outras fontes de enerxía. O Tarifa de Renda é fundamental para diversificar a combinación enerxética do Xapón. Non obstante, para conseguilo non só se require unha capacidade de rede suficiente, senón tamén a desregulación do acceso á rede a novos xeradores de electricidade. Un promotor local sinalou: "Quen primeiro chega, quen primeiro serve. Se actúas con suficiente rapidez, podes gañar", o que reflicte a natureza competitiva do mercado. Outro comparou a situación cos desafíos da política de enerxías renovables de España, suxerindo posibles dificultades na estratexia do Xapón.
O programa FIT do Xapón, baseado no de Alemaña, ten como obxectivo establecer un mercado fotovoltaico sostible. A medida que o goberno continúa a reaccionar e a deseñar novas regulacións en resposta aos desafíos emerxentes, existe o risco de replicar o ciclo de auxe e recesión observado en España, onde non se logrou un crecemento sostible. Os axustes e as medidas proactivas en curso serán cruciais para determinar o éxito e a estabilidade a longo prazo do mercado fotovoltaico do Xapón.
Situación actual e perspectivas
En 2024, o Xapón segue a liderar as innovacións na enerxía solar, pero a integración da rede e a estabilidade das políticas seguen a ser cuestións urxentes. O goberno está a investir en tecnoloxías avanzadas de rede e a explorar solucións de almacenamento de enerxía para mellorar a resiliencia da rede. O compromiso coas enerxías renovables é evidente, pero unha planificación coidadosa e unha previsión regulatoria son esenciais para evitar os riscos dunha expansión rápida e sen control. A experiencia do Xapón serve como un caso de estudo fundamental para outras nacións que buscan equilibrar o crecemento das enerxías renovables coa estabilidade da rede e a viabilidade económica.
