Onye ọ bụla n'ime anyị ná ndụ nwere ike ịhụ oge anwụ n'afọ n'ime mgbanwe ahụ, oge anwụ n'oge okpomọkụ dị ogologo, oge anwụ n'oge oyi dị mkpụmkpụ, nke a na mpaghara nke ogologo ụbọchị na-agbanwe agbanwe mgbe niile bụ n'ihi ntụgharị ụwa gburugburu anyanwụ mepụtara. Maka Northern Hemisphere, ebe anyị bi, ụbọchị kachasị ogologo n'oge okpomọkụ (ihe dị ka June 22) na nke kacha mkpụmkpụ n'oge oyi (ihe dị ka Disemba 22). Site na oge okpomọkụ ruo oge oyi, ụbọchị na-adị mkpụmkpụ, site na oge oyi ruo oge okpomọkụ, ụbọchị na-adị ogologo. Maka ndị nwere ajụjụ gbasara ụkpụrụ a, ị nwere ike ịtụle "Mgbanwe nke Sun's Direct Sunspot" nke Giorgio Graffi kwuru na mbụ.
Ihe dị n'elu bụ maka mgbanwe ogologo ụbọchị n'otu mpaghara n'ime otu afọ, yabụ ọ bụrụ na anyị chọrọ iji oge anwụ na-acha nkezi tụnyere ebe dị iche iche n'otu afọ, ihe ndị dị aṅaa ga-emetụta ihe ngosi a?
Nke mbụ, anyị ga-amata ọdịiche dị n'etiti echiche abụọ nke ogologo ụbọchị na oge anwụ, ogologo ụbọchị na-ezo aka n'ogologo ụbọchị n'ógbè, kwesịrị ịdị ka oge anyanwụ dara ma e wezụga oge anyanwụ na-awa, a ga-ewebatakwa ngụkọ kpọmkwem nke azụ GioGraffi n'ụzọ zuru ezu, nke bụ ule ugboro ugboro, mana ọtụtụ ụmụ akwụkwọ enweghị ike imeri ihe isi ike ndị a. Oge anwụ na-ezo aka na anyanwụ n'ebe ọnụọgụgụ awa dị, nke a na-ejikarị akọwa ọnọdụ ikuku ma ọ bụ njirimara ihu igwe nke mpaghara, yabụ ihe ndị na-emetụta oge anwụ bụ isi ihu igwe, kama ịdịte aka, anyị ga-aṅa ntị na nke a!
Ka anyị leba anya n'oge awa anwụ na-acha kwa afọ na China, site na chaatị na-esonụ ị nwere ike ịchịkọta iwu dị aṅaa? Chọpụtakwa ọnọdụ pụrụ iche dị aṅaa?
Site na chaatị dị n'elu, ruo 2018, a pụrụ ịhụ nkezi ọnụọgụ awa nke anyanwụ na-ekesa, n'ozuzu ya, ọnụọgụ awa nke anwụ na-acha nke China na-egosi site na ndịda ọwụwa anyanwụ ruo n'ebe ugwu ọdịda anyanwụ na-abawanye, ọkachasị n'ihi mpaghara ndịda ọwụwa anyanwụ nke mmiri ozuzo metụtara, mmiri ozuzo na-ezo karịa ihu igwe na-emetụta ọnụọgụ awa nke anwụ na-acha, na n'ime ime obodo ugwu ọdịda anyanwụ nke ihu igwe kpọrọ nkụ, mmiri ozuzo na-ebelata, ọnụọgụ awa nke anwụ na-achakwa ogologo oge. Na mgbakwunye, ndị enyi nwere nlezianya nwere ike ịchọpụta na awa anyanwụ kwa afọ nke Tibetan Plateau, akụkụ ọdịda anyanwụ nke Inner Mongolian Plateau na mpaghara ndị ọzọ dị ihe dị ka awa 3,000, n'ihi oke elu, ikuku dị gịrịgịrị, ihu igwe na-acha anwụ. N'aka nke ọzọ, Sichuan Basin nwere ihe na-erughị awa 1,000 nke anwụ kwa afọ, ọkachasị n'ihi oke oke ala, ọtụtụ uzuoku mmiri, ọtụtụ igwe ojii na obere awa anwụ.
Ọzọ, ka anyị leba anya n'ọkwa ụwa nke awa anwụ na-acha kwa afọ. Kedụ obodo ndị na-enweta anwụ? Kedụ obodo ndị na-anaghị enweta anwụ n'afọ niile?
Awa 10 Kachasị Elu nke A Na-enwu n'Afọ
01.Yuma, USA, awa 40:15.3 nkezi awa anwụ kwa afọ
Yuma dị na ndịda ọdịda anyanwụ steeti Arizona nke mba Amerịka, n'akụkụ California, ebe ihu igwe kpọrọ nkụ na mmiri ozuzo kwa afọ nke na-erughị 100mm, nke mere ka ọ bụrụ naanị obodo nwere ihe karịrị awa 4,000 nke anwụ kwa afọ, nke bụ nkezi nke awa 10.96 nke anwụ kwa ụbọchị. Yuma nwekwara otu n'ime akụrụngwa anyanwụ kacha baa ọgaranya na mba Amerịka.
02.Massa Alam, Egypt, awa 3,958 nke anwụ na-acha kwa afọ
Massa Alam bụ ọdụ ụgbọ mmiri dị n'ụsọ oké osimiri Uhie, nke nwere ihu igwe ọzara nke na-adịkarị n'ebe okpomọkụ, nke na-ekpo ọkụ ma kpọọ nkụ n'afọ niile, na-enweghị ígwé ojii na anwụ na-acha nke ọma. Kemgbe e guzobere ọdụ ụgbọ elu mba ụwa nke obodo ahụ na 2001, Marsa Alam aghọọla ebe ọhụrụ maka ndị na-egwu mmiri na mpaghara Oké Osimiri Uhie.
03.Calama, Chile, 3926.2h nke anwụ na-acha kwa afọ
Calama bụ obodo dị n'ebe ugwu Chile nke dị n'ugwu ndị dị n'akụkụ ọdịda anyanwụ nke Andes, naanị kilomita iri abụọ na otu site na ebe a na-egwupụta ọla kọpa nke Chuquicamata, n'elu elu nke mita 2,266 n'elu oke osimiri, yana ihu igwe kpọrọ nkụ nke ukwuu.
04. Dakhla Oasis, Egypt, awa 3,943.4 nke anwụ na-acha kwa afọ
N'ime ọchịchị New Valley nke Ijipt, Dakhla Oasis bụ otu n'ime oasi asaa dị n'ọzara ọdịda anyanwụ Ijipt. Ihe karịrị isi iyi ọkụ 500, ubi mkpụrụ osisi mara mma, obodo na obodo nta ndị ọzọ fọdụrụ n'oge ochie, ụlọ mara mma e ji brik apịtị rụọ na ọtụtụ ihe ncheta dị iche iche dị na mpaghara ahụ aghọọla ebe ndị njem nleta na-adọrọ mmasị nke ukwuu site n'akụkụ ụwa niile.
05. Phoenix, USA, awa 3871.6 nkezi nke anwụ kwa afọ
Ma Phoenix na Yuma nọ n'ọkwa kachasị elu dị na Arizona, nke Phoenix bụkwa isi obodo ya. A na-asụgharịkwa Phoenix dị ka Phoenix, nke a maara dị ka Hoozdo n'asụsụ Navajo, nke pụtara ebe ọkụ. Phoenix nwere ihu igwe kpọrọ nkụ nke nwere okpomọkụ kachasị elu kwa afọ nke obodo ukwu ọ bụla na US. Nkezi, okpomọkụ karịrị ogo Fahrenheit 38 ụbọchị 89 kwa afọ, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ oge niile site na June ruo Septemba. Na mgbakwunye, aha otu NBA dị na Phoenix bụ "Phoenix Suns", nke pụtara na anwụ na-acha n'afọ niile.
06. Kitmanshoop, Namibia, nkezi awa anwụ kwa afọ 3870h
Kitmanshoop bụ obodo dị na ndịda Namibia nakwa isi obodo Karas. Ọ dị n'akụkụ ọzara Namib, ebe ọ na-enwe ihu igwe kpọrọ nkụ, mmiri anaghị ezo nke ọma, anwụ na-achakwa ogologo oge.
07. Las Vegas, USA, nkezi awa anwụ kwa afọ 3825.3h
Las Vegas bụ obodo kachasị ukwuu na steeti Nevada nke mba Amerịka, ọ bụkwa obodo a ma ama n'ụwa niile maka ịgba chaa chaa. Las Vegas dị n'ọnụ ọnụ ọzara Nevada na mba Amerịka, ugwu ndị dị elu nke mita 1000-3000 gbara ya gburugburu. Las Vegas nwere ihu igwe ọzara nkịtị n'oge ọkọchị, ebe okpomọkụ etiti ehihie na-erukarị ihe dị ka 38°C ma ruo 45°C ma ọ bụ karịa.
08. Tucson, USA, nkezi awa anwụ kwa afọ bụ awa 3806
Tucson bụ obodo nke atọ dị na ndepụta ahụ site na steeti Arizona nke dị na ndịda US, nke dị na mpaghara ndagwurugwu ọzara nke ugwu gbara gburugburu n'akụkụ atọ. Akpịrị kpọrọ nkụ na anwụ na-acha nke ukwuu adọtala ọtụtụ ndị njem nleta ogologo oge, ọkachasị mmepe ngwa ngwa nke ụlọ ọrụ ezumike nka nke ebe a na-agwọ ọrịa na-anọchite anya ya, ọtụtụ ndị agadi si na ugwu ọwụwa anyanwụ US azụtala ihe onwunwe na Tucson. Na mgbakwunye, Davis-Monthan Air Force Base dị na mpaghara obodo ahụ.
09. Harij, Ijipt, nkezi awa anwụ kwa afọ 3790.8
Harij bụ ebe kachasị ukwuu n'ọzara ọdịda anyanwụ Ijipt, yana mkpọmkpọ ụlọ nsọ site na narị afọ nke ise BC. Ọ bụ ebe a ma ama maka ndị njem nleta na Ijipt. Ihu igwe kpọrọ nkụ n'afọ niile, iji mepụta ọrụ ugbo, wuo usoro ịgba mmiri, ime ka ala ka mma, na ọrụ ugbo mepere emepe.
10. El Paso, USA, nkezi awa anwụ kwa afọ bụ awa 3762.5
El Paso dị n'akụkụ ọdịda anyanwụ nke steeti Texas nke mba Amerịka. Aha obodo ahụ, El paso, bụ nke Spanish maka "The Pass", nke pụtara akụkụ mmiri ndị Rio Grande sachara. Ihu igwe ahụ kpọrọ nkụ, enweghị mmiri na-anaghị ekpo ọkụ ma kpuchiri ya nke ọma.
Ihe na-esote: Top 10 nke na-anaghị ahụ anyanwụ
01. Totoro, Colombia, nkezi awa anwụ kwa afọ nke awa 637
Totoro dị na ndịda ọdịda anyanwụ Colombia, n'okpuru ikike nke ngalaba Cauca, ebe ihu igwe na-ekpo ọkụ ma na-ekpo mmiri n'afọ niile, yana mmiri ozuzo kwa afọ nke karịrị milimita 1,500.
02. Tórshavn, Agwaetiti Faroe, nkezi awa anwụ kwa afọ bụ awa 840
Tórshavn bụ isi obodo nke agwaetiti Faroe, a pụkwara ịkọwa aha obodo ahụ dị ka "Ọdụ ụgbọ mmiri Thor", aha chi nke égbè eluigwe n'akụkọ ifo Norse. Agwaetiti Faroe na-enwe ọtụtụ mmiri ozuzo na ihu igwe ígwé ojii n'afọ niile n'ihi ifufe ọdịda anyanwụ na njikọta nke mmiri ọkụ na oyi, na-eme ka anwụ bụrụ ihe okomoko maka agwaetiti Faroe.
03. Chongqing, China, nkezi awa anwụ kwa afọ 954.8
A maara Chongqing, obodo kacha nta na China, dị ka "Obodo Ugwu" na "Obodo Mist". Chongqing bụ ugwu ugwu, ugwu ndị ahụ nwere ihe karịrị ụzọ abụọ n'ụzọ atọ nke mpaghara ya dum, ma nwee ihu igwe mmiri ozuzo dị n'okpuru ala nke nwere mmiri ozuzo dị ukwuu. Na mgbakwunye, Osimiri Jialing dị na Chongqing Chaotianmen na-abanye n'Osimiri Yangtze, mmiri nwere uzuoku. Nchikota nke ihe ndị mere ka Chongqing bụrụ ebe mmiri na-ezo, ọnụọgụgụ awa anwụ na-achakwa dị ala.
04. Dixon, Russia, awa 1164.3 nkezi nke anwụ kwa afọ
N'ebe Dixon dị nso n'ọnụ Osimiri Yenisei na 73°N, ihu igwe Arctic na-emetụta Dixon, ebe ọ na-anọ ọnwa iri nke oyi kwa afọ. Ọ bụghị naanị na anyanwụ anaghị anọ ruo ọnwa abụọ, kamakwa n'ihi oyi, mmiri ozuzo na oke ígwé ojii, a naghị ahụ anyanwụ mgbe niile mgbe ọ dị.
05. Malabo, Equatorial Guinea, nkezi anwụ kwa afọ 1176.7h
Malabo bụ isi obodo Equatorial Guinea ma dị n'agwaetiti ugwu mgbawa gbara ya gburugburu nke oké osimiri na mpaghara Equatorial, nke nwere ihu igwe mmiri nke na-ekpo ọkụ, ya mere Malabo nwere oke mmiri ozuzo na obere oge anwụ na-acha kwa afọ.
06. Buenaventura, Colombia, nkezi anwụ kwa afọ awa 1178
Buenaventura bụ ọdụ ụgbọ mmiri kacha ibu na Colombia na obodo kachasị mkpa n'ụsọ oké osimiri Pasifik nke mba ahụ. N'ime agwaetiti Cascajal dị na Gulf of Buenaventura, obodo ahụ jikọtara ya na isi obodo site na àkwà mmiri ma bụrụ ebe dị mkpa maka azụmaahịa mba ofesi nke Colombia. N'ihi na ọ dị n'akụkụ osimiri dị nso na equator, ihu igwe na-ekpo ọkụ ma na-ekpo ọkụ, mmiri na-ezokwa nke ọma.
07. Lima, Peru, nkezi awa anwụ kwa afọ 12:30h
Lima bụ isi obodo Peru, e kewara ya ụzọ abụọ: obodo ochie na obodo ọhụrụ ahụ. A maara Lima n'ụwa niile dị ka obodo mmiri na-anaghị ezo, na-enweghị égbè eluigwe, àmụ̀mà ma ọ bụ oké ifufe n'afọ niile, a naghịkwa anụ ice na snoo. Ọ bụ ezie na mmiri anaghị ezo, awa anwụ na-acha kwa afọ nke Lima dị obere nke ukwuu, ụfọdụ ndị ọkà mmụta na-eche na o nwere ihe jikọrọ ya na mmetọ ikuku nke mmepe buru ibu nke ụlọ ọrụ na Lima kpatara.
08.Ushuaia, Argentina, nkezi awa anwụ kwa afọ 1281.2h
Ushuaia dị na ndịda Argentina, kilomita 3,200 site na Buenos Aires, isi obodo mba ahụ, mana ọ dị naanị kilomita 800 site na Antarctica, obodo kachasị na ndịda ụwa, nke a makwaara dị ka njedebe nke ụwa. Ushuaia bụ ebe kacha mma maka ịkwọ ụgbọ mmiri na inyeghachi ihe maka njem na njem gaa Antarctica. N'ihi na ọ dị na Westerly Wind Belt, nke nwere ike ifufe ọdịda anyanwụ na ebili mmiri n'akụkụ ọdịda anyanwụ n'afọ niile, Ushuaia na-adị oyi ma na-ezo mmiri n'afọ niile, anwụ na-esikwa ike ịnweta.
09.Reykjavik, Iceland, awa 1,326 nkezi nke anwụ kwa afọ
Reykjavik bụ isi obodo Iceland, yana obodo mbụ na ọdụ ụgbọ mmiri mbụ nke mba ahụ. Reykjavik dị na 64°N, ọ dị nso na Arctic Circle, mana ọ na-emetụta North Atlantic Warm Current ma nwee ihu igwe dịtụ nro. Agbanyeghị, ụsọ oké osimiri, na ọtụtụ ihe ndị dị na geothermal, na-eme ka uzuoku mmiri dị elu n'obodo Reykjavík, nke na-emetụta awa anwụ.
10. Bogotá, Colombia, nkezi awa anwụ kwa afọ nke awa 1328
Bogotá bụ isi obodo Colombia na otu n'ime obodo ndị na-emepe emepe ngwa ngwa na mpaghara Latin America. Sistemụ Bus Rapid Transit (BRT) nke Bogotá bụ ihe a ma ama n'ụwa niile ma ọtụtụ mpaghara na-eṅomi ya. Bogotá dị nso na equator, mana ọ dị n'ugwu nwere ihu igwe dị jụụ. Dị ka Chongqing, awa anwụ nke Bogotá kwa afọ dị obere.
