Тойм
Энэ жил 200 сая гаруй хүн амтай Өмнөд Азийн улс болох Пакистан орон сууцны фотоэлектрик болон эрчим хүчний хадгалалтын шинэ зах зээл болж гарч ирэв. Өмнөд Африкийн нэгэн адил Пакистаны фотоэлектрик болон эрчим хүчний хадгалалтын зах зээлийн хурдацтай өсөлт нь түүний эмзэг цахилгаан эрчим хүчний зах зээлийн орчинтой нягт холбоотой юм.
Пакистаны цахилгаан эрчим хүчний сүлжээ удаан хугацаанд цахилгаан тасалдал, тасалдалаас болж зовж шаналж байгаа бөгөөд энэ нь голчлон үйлдвэрлэлийн хүчин чадал хангалтгүй, дамжуулах, түгээх сүлжээ хуучирсан, шугамын алдагдал ихтэй зэргээс шалтгаалж байна. Зуны улиралд гэх мэт оргил ачааллын үед сүлжээ ачааллыг даах чадваргүй тул цахилгаан тасалдах нь түгээмэл үзэгдэл болдог.
Эдийн засаг
Пакистаны ДНБ-ий өсөлтийн хурд харьцангуй өндөр боловч бусад хөгжиж буй зах зээл болон хөгжиж буй эдийн засгуудаас хоцорч байна. Олон улсын валютын сангийн (ОУВС) мэдээлснээр Пакистаны ДНБ 2023 онд 338.2 тэрбум ам.долларт хүрч, дэлхийд 43-р байранд орсон бөгөөд энэ үзүүлэлтээрээ Хятадын Шаньси мужтай харьцуулах боломжтой юм.
2000-2023 онуудад Пакистаны ДНБ-ий жилийн өсөлт дунджаар 5.5% байсан. Гэсэн хэдий ч ихэнх жилүүдэд энэ өсөлтийн хурд нь бусад хөгжиж буй зах зээл болон хөгжиж буй эдийн засагтай орнуудаас бага байсан. Нэг хүнд ногдох ДНБ-ий хувьд Пакистан болон хөрш зэргэлдээ Энэтхэгийн хоорондох зөрүү улам бүр нэмэгдсэн. 2007 оноос өмнө Пакистаны нэг хүнд ногдох ДНБ Энэтхэгийнхээс арай өндөр байсан ч түүнээс хойш Энэтхэг Пакистаныг мэдэгдэхүйц түрүүлжээ.
Хүн ам
200 сая гаруй хүн амтай Пакистан улс хүн ам ихтэй бөгөөд өсөн нэмэгдэж байна. Дэлхийн банкны мэдээлснээр Пакистаны хүн ам 2022 онд ойролцоогоор 236 саяд хүрсэн байна. 2023 оны үндэсний хүн амын тооллогоор хүн ам нь 240 сая болж өссөн нь дэлхийд тавдугаарт бичигдсэн болохыг харуулж байна. Пакистаны хүн ам 1960 оноос хойш тогтвортой өсч байгаа бөгөөд 2010 оноос хойш жилийн өсөлтийн хурд 1.65% байна.
Пакистаны Статистикийн Товчооны 2017 оны мэдээгээр хүн ам нь голчлон залуу, дунд насныхан бөгөөд өрхийн дундаж хэмжээ нь ойролцоогоор 6.4 хүн байна.
Эрчим хүч
Пакистан нь уламжлалт эрчим хүчний эх үүсвэр болон усан цахилгаан станцаас ихээхэн хамааралтай бөгөөд үйлдвэрлэлийн хүчин чадал нь тогтвортой өсөн нэмэгдэж байна. Байгалийн хий, нүүрсний нөөцтэй хэдий ч Пакистан чулуужсан түлшний хэрэглээнийхээ дийлэнх хэсгийг импортолдог. 2023 оны байдлаар Пакистаны суурилагдсан үйлдвэрлэлийн хүчин чадлын 50 гаруй хувь нь газрын тос, байгалийн хий, нүүрснээс гаралтай бол усан цахилгаан станц 20 гаруй хувийг эзэлж байна. Сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэр хязгаарлагдмал хэвээр байгаа бөгөөд салхины эрчим хүч 4 орчим хувийг, нарны эрчим хүч ердөө 1 хувийг эзэлж байна.
Байгаль орчин
Халуун орны болон субтропикийн бүс нутагт оршдог Пакистан нь цахилгаан эрчим хүчний өндөр эрэлт хэрэгцээтэй бөгөөд нийт хэрэгцээний 50 орчим хувийг орон сууцны хэрэглээ эзэлдэг. Тус улсын уур амьсгал, ялангуяа өмнөд бүс нутагт, ялангуяа зуны улиралд жилд дунджаар 27°C (81°F) хэмтэй байдаг тул цахилгаан эрчим хүчний хэрэглээг ихээхэн нэмэгдүүлдэг.
Цахилгаан систем
Пакистаны эрчим хүчний салбар нь эргэлтийн өр, шугамын алдагдал ихтэй удаан хөгжиж буй дамжуулах сүлжээ зэрэг томоохон бэрхшээлтэй тулгарч байна. Засгийн газар энэ салбарыг санхүүжилт, татаасаар дэмждэг боловч төлбөрийн түвшин бага, дамжуулах болон түгээлтийн алдагдал өндөр, засгийн газрын татаас хангалтгүй байгаагаас шалтгаалан салбар нь эргэлтийн өртэй тэмцэж байна. Эдгээр асуудлууд нь төвийн эрчим хүчний худалдан авах байгууллага нь цахилгаан станцууд болон үндэсний сүлжээнд төлөх төлбөрийг ихэвчлэн хойшлуулж, нийлүүлэлтийн сүлжээнд өрийн асуудал үүсгэдэг.
1970, 1980-аад онд голчлон хөгжсөн хуучирсан дамжуулах сүлжээ нь алдагдлын өндөр түвшинтэй тул эдгээр асуудлыг улам хурцатгаж байна.
Эрчим хүчний шилжилт
Пакистан эрчим хүчний шилжилтийг нэн тэргүүнд тавьж, усан цахилгаан станц, салхины эрчим хүч зэрэг сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрийг хөгжүүлэхийг дэмждэг. Тус улсын цахилгаан эрчим хүчний үйлдвэрлэл нь импортын чулуужсан түлшнээс ихээхэн хамааралтай тул түлшний үнийн хэлбэлзэл болон хүртээмжид өртөмтгий болгодог. Үүнийг шийдвэрлэхийн тулд засгийн газар Сэргээгдэх эрчим хүчний хөгжлийн бодлого, Эрчим хүчний нэгдсэн төлөвлөлт, Өөр болон сэргээгдэх эрчим хүчний бодлого (2020) зэрэг бодлогыг хэрэгжүүлсэн. Эдгээр бодлогууд нь Пакистаны эрчим хүчний зах зээл дэх сэргээгдэх болон өөр эрчим хүчний эзлэх хувийг 2025 он гэхэд 20%, 2030 он гэхэд 30% хүртэл нэмэгдүүлэх зорилготой юм.
Нарны эрчим хүчний хувьд Пакистаны эрчим хүчний зохицуулах байгууллага болох NEPRA нь нарны эрчим хүчний төслүүдийг хөгжүүлэхэд дөхөм болох зах зээлийн загваруудыг нэвтрүүлж, өрсөлдөөнт тендерээр дамжуулан нарны эрчим хүчний төслүүдийг идэвхтэй дэмжиж байна.
