Japanse PV-markt

De Japanse PV-markt: bloeit te midden van uitdagingen.
Japan beleeft een aanzienlijke bloei in de ontwikkeling van zonne-energie, met meer dan 6,7 GW aan fotovoltaïsche (PV) projecten die tussen juli 2022 en januari 2023 zijn goedgekeurd, volgens het Ministerie van Economie, Handel en Industrie (METI). Meer dan 47 procent van deze projecten overschrijdt de 1 megawatt (MW), wat hen lokaal de bijnaam "Mega Solar" heeft opgeleverd. Naarmate Japan vordert met deze grootschalige zonne-installaties, rijst de vraag of het land kan uitgroeien tot de op één na grootste PV-markt ter wereld. Ondanks het optimisme blijven er verschillende uitdagingen bestaan, met name op het gebied van netcapaciteit en stabiliteit.

Problemen met het elektriciteitsnet en regionale verschillen
Naarmate Japan meer megaprojecten voor zonne-energie in gebruik neemt, is de capaciteit van het elektriciteitsnet een kritiek punt van zorg geworden. Hokkaido Power Electric Company, een van de particuliere energiebedrijven in Japan, meldde dat de transmissiecapaciteit voor ultrahoogspanningssystemen van meer dan 2 MW momenteel beperkt is tot 400 MW. Op 31 maart had het bedrijf aanvragen ontvangen voor een totale capaciteit die vier keer zo groot was. Hierdoor kan driekwart van de aangevraagde projecten geen toegang krijgen tot het net of moet de schaal ervan worden verkleind. Hokkaido heeft aanvragers van grote projecten op de hoogte gesteld van dit tekort aan netcapaciteit. Het Japanse ministerie van Economische Zaken, Handel en Industrie (METI) heeft projectontwikkelaars aangespoord om voor nieuwe zonne-energieprojecten te kiezen voor minder drukke regio's.

De regio Hokkaido, met zijn beschikbare en relatief goedkope grond, is goed voor ongeveer 25 procent van de grote PV-projecten die zijn goedgekeurd in het kader van de nationale terugleververgoeding (Feed-in Tariff, FIT), ondanks het feit dat het energiebedrijf minder dan 3 procent van de nationale elektriciteitsvraag dekt. ​​Deze regionale onbalans onderstreept de noodzaak van een meer strategische spreiding van zonne-energieprojecten om het gebruik van het elektriciteitsnet te optimaliseren en de stabiliteit te waarborgen.

Aanpassingen aan de FIT-tarieven en wijzigingen in de regelgeving
De nationale FIT (Feed-in Tariff) verplicht energiebedrijven om toegang tot het net te bieden en alle door hernieuwbare energiebronnen opgewekte stroom af te nemen, met enkele uitzonderingen. Om de stabiliteit van het net te waarborgen, kondigde METI (Ministerie van Economische Samenwerking en Handel) op 17 april noodplannen aan, waardoor energiebedrijven meer speelruimte krijgen om de toegang tot het net te beperken of te weigeren. De oorspronkelijke FIT-regels omvatten een compensatieregeling van 30 dagen, waarbij energiebedrijven ontwikkelaars van hernieuwbare energie moesten compenseren als hen werd gevraagd de elektriciteitsproductie gedurende meer dan 30 dagen per jaar te beperken. METI overweegt nu deze compensatieverplichting te schrappen, en een definitief besluit wordt medio mei verwacht.

Belangrijke projecten en toekomstperspectieven
Een van de grootste PV-projecten in Japan is een project van 400 MW (wisselstroom) op het eiland Ukujima in de prefectuur Nagasaki, ontwikkeld door het Duitse bedrijf Photovolt Development Partners GmbH. Het project, dat in maart door METI werd goedgekeurd voordat het feed-in-tarief werd verlaagd van ¥40/kWh naar ¥36/kWh, zal in verschillende fasen worden gerealiseerd. De opgewekte elektriciteit zal via een onderzeese hoogspanningsgelijkstroomkabel naar het vasteland van Kyushu worden getransporteerd, waarmee regionale vraagverschillen worden aangepakt. Kyushu Electric Power Company, dat meer dan 800 MW aan Mega Solar-projecten heeft goedgekeurd, vertegenwoordigt 25 procent van het nationale totaal. Ondanks zorgen over de netcapaciteit heeft het bedrijf nog geen beperkingen voor de toegang tot het net aangekondigd.

De energietransitie na Fukushima
Na de tsunami en kernramp in Fukushima in maart 2011 streeft Japan ernaar kernenergie te vervangen door aardgas en andere energiebronnen. De Feed-in Tariff (FIT) is cruciaal voor de diversificatie van de Japanse energiemix. Om dit te bereiken is echter niet alleen voldoende netcapaciteit nodig, maar ook deregulering van de toegang tot het net voor nieuwe elektriciteitsproducenten. Een lokale projectontwikkelaar merkte op: "Wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Als je snel genoeg handelt, kun je de winnaar zijn", wat de competitieve aard van de markt weerspiegelt. Een ander vergeleek de situatie met de uitdagingen van het Spaanse beleid voor hernieuwbare energie en wees op mogelijke valkuilen in de Japanse aanpak.

Het Japanse FIT-programma, gemodelleerd naar het Duitse, heeft als doel een duurzame PV-markt te creëren. Omdat de overheid voortdurend reageert op nieuwe uitdagingen en nieuwe regelgeving ontwikkelt, bestaat het risico dat de cyclus van hoogconjunctuur en daaropvolgende recessie zich herhaalt, zoals in Spanje, waar duurzame groei niet werd bereikt. De voortdurende aanpassingen en proactieve maatregelen zullen cruciaal zijn voor het succes en de stabiliteit van de Japanse PV-markt op de lange termijn.