Япониянең фотоэлектрик базары: Кыенлыклар чорында үсеш ала
Япония кояш энергиясен үстерүдә зур үсеш кичерә, Икътисад, сәүдә һәм сәнәгать министрлыгы (METI) мәгълүматлары буенча, 2022 елның июленнән 2023 елның гыйнварына кадәр 6,7 ГВттан артык фотоэлектрик (ФЭ) проектлары расланган. Бу проектларның 47 проценттан артыгы 1 мегаватттан (МВт) артып китә, бу җирле "Mega Solar" кушаматына лаек. Япония бу зур күләмле кояш җайланмалары белән алга киткән саен, аның дөньяда икенче зур ФЭ базарына әйләнә алуы турында сораулар туа. Оптимизмга карамастан, берничә кыенлык кала, аеруча электр челтәренең куәте һәм тотрыклылыгы белән бәйле.
Электр челтәре проблемалары һәм төбәк аермалары
Япония Mega Solar проектларын күбрәк гамәлгә керткәнлектән, челтәр куәте җитди борчу тудырды. Япониянең инвесторларга караган коммуналь компанияләренең берсе булган Hokkaido Power Electric Company хәбәр итүенчә, аның 2 МВт тан артык фотоэлектр системалары өчен югары вольтлы тапшыру куәте хәзерге вакытта 400 МВт белән чикләнгән. 31 мартка коммуналь хезмәт бу куәттән дүрт тапкыр күбрәк гариза алган. Нәтиҗәдә, гариза бирелгән проектларның өчтән ике өлеше челтәргә тоташа алмый яки масштабларын киметергә тиеш. Хоккайдо зур проектларга гариза бирүчеләргә челтәр куәте җитмәү турында хәбәр итте. METI проект эшләүчеләрне яңа кояш энергиясе проектлары өчен азрак тыгыз төбәкләрне карарга чакырды.
Хоккайдо төбәге, үзенең арзан һәм уңайлы җирләре белән, милли тарифлар (FIT) схемасы буенча расланган зур фотоэлектрик проектларның якынча 25 процентын тәшкил итә, гәрчә электр энергиясе буенча милли ихтыяҗның 3 процентыннан да кимрәген тәэмин итүче компания булса да. Бу төбәк дисбалансы электр челтәрен куллануны оптимальләштерү һәм тотрыклылыкны саклап калу өчен кояш энергиясе проектларын стратегик яктан күбрәк бүлү кирәклеген күрсәтә.
FIT көйләүләре һәм норматив үзгәрешләр
Милли FIT коммуналь хезмәтләргә электр челтәренә керү мөмкинлеген тәэмин итәргә һәм яңартыла торган системалардан җитештерелгән барлык энергияне сатып алырга куша, кайбер искәрмәләр белән. Ләкин, электр челтәренең тотрыклылыгын тәэмин итү өчен, METI 17 апрельдә гадәттән тыш хәлләр планнарын игълан итте, бу коммуналь хезмәтләргә электр челтәренә керүне чикләү яки тыю өчен күбрәк мөмкинлек бирде. Баштагы FIT кагыйдәләре 30 көнлек компенсация кагыйдәсен үз эченә алган, анда коммуналь хезмәтләрдән елына 30 көннән артык электр энергиясе җитештерүне чикләү соралса, яңартыла торган энергия чыганакларын эшләүчеләргә компенсация түләргә тиеш булган. METI хәзер бу компенсация таләбен бетерү турында уйлый, соңгы карар май уртасында көтелә.
Зур проектлар һәм киләчәккә карашлар
Япониядәге иң зур фотоэлектрик проектларның берсе - Нагасаки префектурасындагы Укудзима утравында урнашкан 400 МВт (AC) проекты, ул Германиянең Photovolt Development Partners GmbH фирмасы тарафыннан эшләнгән. FIT ставкасы ¥40/кВт/сәг дан ¥36/кВт/сәг га кадәр киметелгәнче, март аенда METI тарафыннан расланган проект берничә этапта этаплап гамәлгә ашырылачак. Җитештерелгән электр энергиясе югары вольтлы даими токлы диңгез асты кабеле аша Кюсю материгына җибәреләчәк, бу төбәк ихтыяҗлары тигезсезлеген хәл итәчәк. 800 МВт тан артык Mega Solar проектларын раслаган Кюсю электр энергиясе компаниясе ил күләмендәге гомуми күләмнең 25 процентын тәшкил итә. Электр челтәренең куәте белән бәйле борчылуларга карамастан, компания әлегә бернинди чикләүләр турында да игълан итмәде.
Фукусимадан соңгы энергетика күчеше
2011 елның мартындагы Фукусима цунами-ядро фаҗигасеннән соң, Япония атом энергиясен табигый газ һәм башка энергия чыганаклары белән алыштыру өчен тырыша. FIT Япониянең энергия балансын диверсификацияләүдә төп роль уйный. Ләкин моңа ирешү өчен җитәрлек электр челтәре куәте генә түгел, ә яңа электр генераторларына челтәргә керүне дә бетерү кирәк. Урындагы бер төзелеш компаниясе базарның көндәшлек характерын чагылдырып: "Беренче килгән - беренче хезмәт күрсәтә. Әгәр дә сез тиз эш итсәгез, сез җиңүче була аласыз", - дип билгеләп үтте. Икенчесе бу хәлне Испаниянең яңартыла торган энергия сәясәтендәге кыенлыклар белән чагыштырды, бу Япониянең алымындагы потенциаль куркынычларны күрсәтә.
Япониянең FIT программасы, Германиянеке кебек үк, тотрыклы фотоэлектрик базар булдыруны максат итеп куя. Хөкүмәт барлыкка килгән кыенлыкларга җавап итеп яңа кагыйдәләр уйлап табуны дәвам иткәнлектән, Испаниядә күзәтелгән үсеш-төшем циклын кабатлау куркынычы бар, анда тотрыклы үсешкә ирешелмәгән. Дәвам итүче төзәтмәләр һәм алдан күрү чаралары Япониянең фотоэлектрик базарының озак вакытлы уңышын һәм тотрыклылыгын билгеләүдә бик мөһим булачак.
Хәзерге хәл һәм фаразлар
2024 елга Япония кояш энергиясе инновацияләрендә алда бара, ләкин челтәр интеграциясе һәм сәясәт тотрыклылыгы актуаль мәсьәләләр булып кала. Хөкүмәт алдынгы челтәр технологияләренә инвестицияләр кертә һәм челтәрнең тотрыклылыгын арттыру өчен энергия саклау чишелешләрен өйрәнә. Яңартыла торган энергиягә омтылыш ачык күренә, ләкин тиз, контрольсез киңәю куркынычларыннан качу өчен җентекле планлаштыру һәм норматив алдан күрү бик мөһим. Япония тәҗрибәсе яңартыла торган энергия үсешен челтәрнең тотрыклылыгы һәм икътисади тотрыклылыгы белән тигезләргә омтылучы башка илләр өчен мөһим мисал булып хезмәт итә.




