Ka taea e tātou katoa te rongo i te whitinga o te rā i roto i te tau i roto i te huringa, he roa te whitinga o te rā i te raumati, he poto te whitinga o te rā i te takurua, ko tēnei āhuatanga i roto i tētahi rohe o te roanga o te rā e huri haere tonu ana nā te hurihanga o te Ao i te rā i puta mai. Mō te Tuawhenua Raki, te wāhi e noho ana tātou, ko te roanga o te rā i te rā raumati (tata ki te 22 o Hune) me te poto rawa i te rā hotoke (tata ki te 22 o Tīhema). Mai i te rā raumati ki te rā hotoke, ka poto haere ngā rā, ā, mai i te rā hotoke ki te rā raumati, ka roa haere ngā rā. Mō te hunga he pātai mō tēnei tauira, ka taea e koe te arotake i te "Nekehanga o te Ira Rā Tika o te Rā" i kōrerotia e Giorgio Graffi i mua ake nei.
Ko te kaupapa matua o runga ake nei ko te tauira o te huringa o te roa o te rā i roto i tētahi rohe i roto i te tau, kātahi, ki te hiahia tātou ki te whakarite i te roanga o te rā i ngā wāhi rerekē i roto i te tau, he aha ngā āhuatanga ka pāngia ai tēnei tohu?
Tuatahi, me wehewehe tātou i ngā ariā e rua o te roa o te rā me te wā o te rā, ko te roa o te rā e pā ana ki te roa o te rā i tētahi rohe, me rite ki te wā o te tōnga o te rā, tangohia te wā o te putanga mai o te rā, ka whakaurua hoki te tatau motuhake o te tuara o te GioGraffi me te taipitopito, he whakamātautau auau teitei tēnei, engari he maha ngā ākonga kāore e taea te wikitoria i ngā uauatanga. Ko te wā o te rā e pā ana ki te rā i tētahi wāhi o te maha o ngā hāora tuturu, e whakamahia ana hei whakaahua i ngā āhuatanga o te hau, i ngā āhuatanga rānei o te āhuarangi o tētahi rohe, nō reira ko ngā āhuatanga e pā ana ki te wā o te rā ko te āhuarangi te nuinga, kaua ko te whānui, me aro tātou ki tēnei!
Me titiro tātou ki te toharite o ngā hāora whiti o te rā i Haina i ia tau, mai i te tūtohi e whai ake nei ka taea e koe te whakarāpopoto i te aha ture? Ā, he aha ngā āhuatanga motuhake ka kitea?
Mai i te tūtohi i runga ake nei, tae noa ki te tau 2018 ka kitea te toharite o ngā hāora o te tūtohi tohatoha o te rā, i te katoa, ko te toharite o ngā hāora o te rā i Haina i ia tau e whakaatuhia ana e te tonga-mā-uru ki te raki-mā-uru kei te piki haere, ko te nuinga nā te mea i pāngia ngā takutai tonga-mā-uru e te ua, he nui ake te ua, ā, ko te maha o ngā hāora o te rā i uta ki te raki-mā-uru o te āhuarangi maroke, he iti ake te ua, he roa ake te maha o ngā hāora o te rā. Hei tāpiri, ka kitea e ngā hoa ātaahua ko te roa o ngā hāora o te rā i te Tibetan Plateau, te taha hauauru o te Inner Mongolian Plateau me ētahi atu wāhi he tata ki te 3,000 hāora, nā te teitei, te angiangi o te hau, te rangi paki. Ko te Sichuan Basin, i tētahi atu taha, he iti iho i te 1,000 hāora o te rā i ia tau, ko te nuinga nā te iti o te whenua, te nui ake o te mamaoa wai, te nui ake o ngā kapua me te iti ake o ngā hāora o te rā.
Muri iho, me titiro tātou ki te rarangi o te ao mō ngā hāora whitinga rā toharite ia tau. Ko ēhea ngā tāone e whiti ana te rā? Ā, ko ēhea ngā tāone kāore e whiti ana te rā i te tau katoa?
Ngā Hāora Rā o ia Tau e 10 o Runga
01.Yuma, USA, 4015.3h te toharite o ngā hāora whiti ā-tau
Kei te taha tonga-uru o te kawanatanga o Arizona o Amerika a Yuma, e tata ana ki California, he maroke te āhuarangi, ā, he iti iho i te 100mm te ua i ia tau, koia anake te tāone he nui ake i te 4,000 hāora te whiti o te rā i te tau, he rite ki te toharite o te 10.96 hāora te whiti o te rā i te rā. Kei Yuma anō hoki tētahi o ngā rawa nui rawa atu o te rā i te Hononga o Amerika.
02.Massa Alam, Ihipa, 3,958 hāora o te rā i te tau
He tauranga a Massa Alam i te takutai moana o te Moana Whero, he koraha pārūrū te āhuarangi, he wera, he maroke hoki i te tau katoa, he iti noa ngā kapua me te whiti o te rā. Mai i te whakatuwheratanga o te taunga rererangi ā-ao o te rohe i te tau 2001, kua noho a Marsa Alam hei wāhi tino pai mō ngā kai ruku wai i te rohe o te Moana Whero.
03.Calama, Chile, 3926.2 hāora o te rā i te tau
He tāone raki o Chile a Calama kei te taha hauauru o ngā puke o Andes, e 21 kiromita noa iho te tawhiti atu i te maina parahi tuwhera o Chuquicamata, kei te teitei o te 2,266 mita i runga ake i te taumata o te moana, he tino maroke te āhuarangi.
04. Te Ōhia o Dakhla, Īhipa, 3,943.4 hāora o te rā i te tau
Kei te Kāwanatanga o New Valley o Ihipa, ko te Dakhla Oasis tētahi o ngā oasis e whitu i te Koraha Hauāuru o Ihipa. Neke atu i te 500 ngā puna wera, ngā māra hua rākau matomato, ngā tāone me ngā kāinga o ngā wā o mua, ngā whare ataahua i hangaia ki te pakitara pereki paru, me ngā whakamaharatanga maha o te rohe, kua waiho hei wāhi rongonui mō ngā tūruhi mai i te ao katoa.
05. Phoenix, USA, 3871.6h te roanga o te rā ā-tau
Kei Arizona a Phoenix me Yuma, te tāone matua o Arizona, ā, ko Phoenix anō hoki te tāone matua. Ko te whakamaoritanga o Phoenix ko Phoenix, e mōhiotia ana ko Hoozdo i te reo Navajo, ko te tikanga he wāhi wera. He maroke te āhuarangi o Phoenix, ā, ko te pāmahana toharite ia tau te mea teitei rawa atu i ngā tāone nui katoa o te US. I te toharite, neke atu i te 38 nekehanga Fahrenheit te pāmahana i roto i te 89 rā ia tau, tata tonu mai i Hune ki Hepetema. Hei tāpiri, ko te ingoa o te tīma NBA kei Phoenix ko "Phoenix Suns", ko te tikanga he paki i te tau katoa.
06. Kitmanshoop, Namibia, te toharite o ngā hāora whiti o te rā i ia tau 3870h
He tāone a Kitmanshoop i te tonga o Namibia, ā, ko ia te tāone matua o te Rohe o Karas. Kei te taha o te Koraha o Namib, he maroke te āhuarangi, he iti te ua, ā, he roa ngā hāora o te rā.
07. Las Vegas, USA, te toharite o ngā hāora whiti o te rā ā-tau 3825.3h
Ko Las Vegas te tāone nui rawa atu i te kawanatanga o Nevada i Amerika, ā, ko ia te tāone petipeti rongonui o te ao. Kei te taha o te koraha o Nevada i te Hononga o Amerika a Las Vegas, ā, e karapotia ana e ngā maunga teitei e 1000-3000 mita te teitei. He rite tonu te āhuarangi o te koraha ki a Las Vegas i te raumati, ā, he maha ngā wā ka eke te pāmahana o te poutumarotanga ki te 38°C, tae atu ki te 45°C, neke atu rānei.
08. Tucson, USA, te toharite o ngā hāora whiti o te rā i ia tau 3806h
Ko Tucson te tuatoru o ngā tāone kei te rārangi mai i te kawanatanga o Arizona i te tonga o Amerika, kei roto i te rohe awaawa koraha e karapotia ana e ngā maunga i ngā taha e toru. Ko te maroke o te tau me te nui o te rā kua roa e kukume ana i te tini o ngā tūruhi, inā koa ko te tere o te whanaketanga o te umanga reti e tohuhia ana e te pokapū whakaora, ā, he maha ngā kaumātua mai i te raki-mā-rāwhiti o Amerika kua hoko whare i Tucson. Hei tāpiri, kei roto i te mana whakahaere o te tāone te Davis-Monthan Air Force Base.
09. Harij, Īhipa, te toharite o ngā hāora whiti o te rā ā-tau 3790.8
Ko Harij te oasis nui rawa atu i te Koraha Hauāuru o Ihipa, me ngā ururua o ngā temepara mai i te rautau rima BC. He wāhi rongonui mō ngā tūruhi i Ihipa. He maroke te āhuarangi puta noa i te tau, hei whakawhanake i te ahuwhenua, i hangaia he pūnaha whakamakuku, i whakapai ake i te oneone, i whakawhanakehia ake te ahuwhenua.
10. El Paso, USA, te toharite o ngā hāora whiti o te rā i ia tau 3762.5h
Kei te taha hauauru o te kawanatanga o Texas i Amerika a El Paso. Ko te ingoa o te tāone, ko El paso, he reo Pāniora mō "Te Ara", e pā ana ki ngā pareparenga i horoia e te awa o Rio Grande. He maroke te āhuarangi, he iti noa te kohu wai, he angiangi hoki te taupoki o ngā kapua.
Panuku: ngā mea tino 10 o te kore kitenga i te rā
01. Totoro, Colombia, te toharite o ngā hāora whiti o te rā i ia tau 637h
Kei te tonga-mā-uru o Colombia a Totoro, kei raro i te mana whakahaere o te tari o Cauca, he wera, he makuku te āhuarangi i te tau katoa, me te ua neke atu i te 1,500 mirimita ia tau.
02. Tórshavn, Ngā Moutere o Faroe, te toharite o ngā hāora whiti o te rā i ia tau 840h
Ko Tórshavn te tāone matua o ngā Moutere o Faroe, ā, ko te ingoa o te tāone ka taea te whakamaori ko "Thor's Harbor", te ingoa o te atua o te whatitiri i roto i ngā pūrākau Norse. He nui te ua me te rangi kapua o ngā Moutere o Faroe i te tau katoa nā ngā hau o te hauauru me te huihuinga o ngā ia mahana me ngā ia makariri, e hanga ana i te rā hei mea ahuareka mō ngā Moutere o Faroe.
03. Chongqing, Haina, te toharite o ngā hāora whiti o te rā ā-tau 954.8
Ko Chongqing, te kaunihera iti rawa o Haina, e mōhiotia ana ko te "Tāone o ngā Maunga" me te "Tāone o te Kohu". He maunga a Chongqing, neke atu i te rua hautoru o tōna rohe katoa ngā maunga, ā, he āhuarangi hauāwhiowhio tōna me te nui o te ua. Hei tāpiri, ko te awa o Jialing i Chongqing Chaotianmen e tau ana ki te awa o Yangtze, he nui te kohu wai. Nā te huinga o ngā āhuatanga ka kohu a Chongqing, ā, he iti hoki te maha o ngā hāora whiti o te rā.
04. Dixon, Rūhia, 1164.3h te roanga o te rā ā-tau
Kei te taha o te wahapū o te awa o Yenisei i te 73°N, e pāngia ana a Dixon e te āhuarangi o te Arctic, me te 10 marama o te hotoke i ia tau. E rua marama te ngaro o te rā, engari nā te makariri, te mākū me te kapua nui, kāore e kitea tonutia te rā ina tae mai.
05. Malabo, Equatorial Guinea, te toharite o te whitinga o te rā i ia tau 1176.7h
Ko Malabo te tāone matua o Equatorial Guinea, kei runga i tētahi moutere puia e karapotia ana e te moana, kei roto hoki i te rohe equatorial, he āhuarangi moana pārūrū tōna, nō reira he nui te ua o Malabo, ā, he iti rawa te toharite o ngā hāora whiti o te rā ia tau.
06. Buenaventura, Colombia, te toharite o te whitinga o te rā i ia tau 1178h
Ko Buenaventura te tauranga nui rawa atu i Colombia, ā, ko ia te tāone nui rawa atu i te takutai moana o te Moana-nui-a-Kiwa. Kei te moutere o Cascajal i te Moana-a-Kiwa o Buenaventura, e hono ana te tāone ki te tuawhenua mā te piriti, ā, he pokapū nui hoki mō te hokohoko ki tāwāhi o Colombia. Nā te mea kei te takutai moana e tata ana ki te ekueta, he mahana, he haumākū te āhuarangi, he nui hoki te ua.
07. Lima, Peru, te toharite o ngā hāora whiti o te rā i ia tau 1230h
Ko Lima te tāone matua o Peru, ā, e rua ngā wāhanga e wehea ana: te tāone tawhito me te tāone hou. E mōhiotia ana a Lima puta noa i te ao he tāone kore ua, kāore he whatitiri, he uira, he āwhā rānei i te tau katoa, ā, kāore i rangona te hukapapa me te hukarere. Ahakoa kāore he ua, he iti noa iho te toharite o ngā hāora whiti o te rā i Lima i ia tau, ā, e whakapae ana ētahi tohunga he pānga ki te parahanga o te hau i puta mai i te whanaketanga nui o te ahumahi i Lima.
08.Ushuaia, Argentina, te toharite o ngā hāora whiti o te rā i ia tau 1281.2h
Kei te tonga o Argentina a Ushuaia, e 3,200 kiromita te tawhiti atu i Buenos Aires, te tāone matua o te whenua, engari e 800 kiromita noa iho te tawhiti atu i Antarctica, te tāone tino tonga o te ao, e mōhiotia ana ko te pito o te ao. He turanga pai a Ushuaia hei rere me te whakahou i ngā taonga mō ngā haerenga me ngā haerenga ki Antarctica. Nā tōna tūnga i te Westerly Wind Belt, e pāngia ana e ngā hau uru me ngā rerenga uru i te tau katoa, he makariri, he mākū hoki a Ushuaia i te tau katoa, ā, he uaua ki te kitea te rā.
09.Reykjavik, Iceland, 1,326 hāora te roa o te rā ā-tau
Ko Reykjavik te tāone matua o Iceland, me te tāone tuatahi me te tauranga tuatahi o te whenua. Kei te 64°N, he tino tata a Reykjavik ki te Arctic Circle, engari he awe o te Ia Mahana o te Moana-nui-a-Kiwa ki te Raki, ā, he āhua marino te āhuarangi. Heoi, ko te takutai moana, me te nui o ngā rauemi waiariki, ka hua ake he nui te kohu wai i runga i te tāone o Reykjavík, ka pā ki ngā hāora o te rā.
10. Bogotá, Colombia, te toharite o ngā hāora whiti o te rā i ia tau 1328h
Ko Bogotá te tāone matua o Colombia, ā, ko tētahi o ngā tāone tere haere o te rohe o Amerika Latina. He rongonui te pūnaha Bus Rapid Transit (BRT) o Bogotá puta noa i te ao, ā, he maha ngā rohe e whai ana i tēnei pūnaha. E tata ana a Bogotá ki te ekueta, engari kei roto i tētahi rohe maunga me te āhuarangi matao. Pērā i Chongqing, he iti noa te toharite o ngā hāora whiti o te rā i Bogotá i ia tau.




