Thị trường quang điện (PV) gần đây đã trải qua những đợt suy thoái kéo dài, đặc trưng bởi vấn đề dư thừa công suất toàn cầu dai dẳng. Tình trạng này thúc đẩy việc suy ngẫm về triển vọng phát triển trong tương lai và tiềm năng của PV trong việc một lần nữa trở thành trọng tâm nghiên cứu năng lượng toàn cầu hàng đầu.
Trong những năm gần đây, ngành công nghiệp điện mặt trời (PV) của đất nước chúng ta đã có những bước tiến nhanh chóng, được thúc đẩy bởi một loạt các chính sách của chính phủ nhằm thúc đẩy sự phát triển theo định hướng thị trường của ngành PV. Chiến lược cấp cao và cam kết hướng tới mục tiêu "Trung hòa carbon" và "Đỉnh điểm carbon" đã tạo nên nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng nhanh chóng của ngành công nghiệp quang điện. Hiện nay, Trung Quốc đang đứng đầu ngành công nghiệp PV toàn cầu, tự hào về tính toàn vẹn trong chuỗi cung ứng, năng lực sản xuất cao nhất và thị phần lớn nhất.
Năng lực công nghệ của ngành sản xuất điện mặt trời (PV) của Trung Quốc đã phát triển vượt bậc trong những năm gần đây, liên tục đổi mới và nhờ đó dẫn đến việc giảm đáng kể chi phí sản xuất điện mặt trời. Số liệu thống kê trong tám tháng đầu năm 2023 cho thấy sự gia tăng đáng kể về công suất điện mặt trời lắp đặt tại Trung Quốc, tăng vọt 44,4% so với cùng kỳ năm trước. Giai đoạn này chứng kiến tốc độ tăng trưởng kép đạt 26,98% từ năm 2019 đến năm 2023, cho thấy xu hướng tăng trưởng bền vững.
Tám tháng đầu năm 2023 đánh dấu sự gia tăng đáng kể 113,16 GW công suất mới, tăng 68,69 GW so với năm trước. Con số này chiếm khoảng 57% tổng công suất mới, lần đầu tiên vượt mốc 100 triệu kilowatt tại Trung Quốc. Hơn nữa, mức kỷ lục 87,41 triệu kilowatt công suất điện mặt trời được bổ sung vào năm 2022 đã tăng thêm 25 triệu kilowatt trong tám tháng đầu năm 2023, gần 30%. Tỷ lệ tăng trưởng kép trong giai đoạn 2019-2023 đạt mức ấn tượng 50,28%, duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực.
Đánh giá nguồn cung của ngành, năng lực sản xuất điện mặt trời hiện tại của Trung Quốc rất mạnh mẽ. Được thúc đẩy bởi chính sách carbon kép của quốc gia, nguồn cung tiếp tục tăng mạnh. Hiệp hội Công nghiệp Điện mặt trời Trung Quốc đã điều chỉnh ước tính công suất điện mặt trời toàn cầu từ 280-330 GW lên 305-350 GW vào năm 2023. Bất chấp sự suy thoái kinh tế toàn cầu, ngành công nghiệp điện mặt trời vẫn là một trong số ít ngành chứng kiến sự thịnh vượng và tăng trưởng nhanh chóng, thu hút các nhà đầu tư mới và vốn đầu tư xuyên biên giới. Tuy nhiên, sự mở rộng này làm trầm trọng thêm thách thức trong việc hấp thụ lượng công suất mới gia tăng nhanh chóng trong phạm vi nhu cầu hạn chế, đẩy ngành công nghiệp vào giai đoạn tái cấu trúc và cải tiến công suất nhanh hơn.
Diễn biến thị trường cho thấy nhiệt điện vẫn giữ vị trí thống lĩnh trong sản xuất điện nội địa, chiếm một nửa thị trường, trong khi điện mặt trời (PV) đã tăng dần lên 18,40%, chiếm vị trí thứ hai. Tốc độ phát triển của điện mặt trời đang ngày càng tăng.
Việc đánh giá nhu cầu của ngành, đồng thời định lượng nhu cầu năng lượng mặt trời vẫn còn phức tạp, các tiêu chuẩn quốc tế hiện hành đặt mục tiêu năng lượng tái tạo sẽ vượt quá 50% tổng sản lượng điện vào năm 2050. Hiện nay, năng lượng tái tạo của Trung Quốc chỉ chiếm 18,40%, cho thấy tiềm năng tăng trưởng đáng kể, mặc dù cần một thời gian dài. Xét đến công suất lưới điện và khả năng lưu trữ năng lượng, đến năm 2030, có thể cần hơn 5.000 gigawatt công suất lắp đặt, dựa trên ước tính hiện tại rằng 1 kilowatt điện mặt trời tạo ra khoảng 1.500 độ mà không tính đến các hạn chế của lưới điện. Tuy nhiên, công nghệ lưu trữ năng lượng hiện nay vẫn còn nhiều dư địa để cải thiện, hạn chế khả năng ứng dụng ngay lập tức.
Tổng quan về cung và cầu cho thấy sự cân bằng mong manh. Công suất sản xuất điện mặt trời (PV) gần 1000 GW vượt xa nhu cầu của ngành, dẫn đến tình trạng dư thừa công suất rõ rệt trong năm nay. Tuy nhiên, mối quan tâm chính chuyển sang tương lai của ngành PV, dự đoán sự mở rộng nguồn cung liên tục. Đặc biệt, với giá điện mặt trời nối lưới hợp lý và chi phí tài chính phải chăng, khuyến khích bất kỳ công ty điện lực nào xây dựng nhà máy điện mặt trời, lĩnh vực này sở hữu tiềm năng đáng kể. Sự hỗ trợ chính sách liên tục, cùng với sự cạnh tranh gay gắt trong nước, sẽ thúc đẩy sự chuyển đổi doanh nghiệp và phát triển đổi mới, từ đó định hình hướng đi tương lai của ngành.
Xu hướng chung của ngành:
Những tiến bộ công nghệ:Những tiến bộ công nghệ không ngừng sẽ thúc đẩy sự đổi mới và nâng cao liên tục trong công nghệ sản xuất điện năng lượng mặt trời.
Lưu trữ năng lượng và công suất lưới điện: Việc cải tiến và phát triển các công nghệ lưu trữ năng lượng, cùng với việc tăng cường công suất lưới điện, là rất quan trọng để giảm thiểu sự gián đoạn của việc sản xuất điện mặt trời và đảm bảo sự ổn định của hệ thống điện.
Xây dựng lưới điện thông minh:Việc xây dựng lưới điện thông minh sẽ tối ưu hóa việc phân bổ nguồn điện, thúc đẩy một hệ sinh thái điện hiệu quả.
Hỗ trợ chính sách cho tính cạnh tranh thị trường: Các sáng kiến của chính phủ nhằm thúc đẩy sản xuất điện năng tương đương với điện mặt trời báo hiệu sự chuyển đổi từ cạnh tranh dựa trên chính sách sang cạnh tranh dựa trên thị trường trong ngành sản xuất điện mặt trời.
Chuyển đổi năng lượng toàn cầu:Trước tình trạng suy thoái môi trường toàn cầu và khan hiếm tài nguyên, việc cải cách hệ thống năng lượng toàn diện trở nên cấp thiết, thúc đẩy việc mở rộng và sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo. Với yêu cầu tài nguyên thấp, lượng khí thải carbon tối thiểu và hiệu suất phát điện cao, năng lượng mặt trời, đặc biệt là quang điện (PV), đang có tiềm năng phát triển nhanh chóng, phù hợp với các cải cách hệ thống năng lượng.
Tóm lại, mặc dù ngành công nghiệp điện mặt trời đang phải đối mặt với tình trạng dư thừa công suất và những thách thức thị trường, tương lai của ngành này vẫn đầy hứa hẹn. Đổi mới công nghệ liên tục, sự điều chỉnh chính sách và các khoản đầu tư chiến lược vào hệ thống lưu trữ và năng lực lưới điện sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng ngành công nghiệp này hướng tới sự tăng trưởng và ổn định bền vững.
