Mới đây, ông Lu Jing, Chủ tịch Ngân hàng Standard Chartered (Trung Quốc) Limited, tiết lộ tại Triển lãm Chain Expo lần thứ 2: “Chúng tôi đã nghiên cứu luật pháp Hoa Kỳ để giúp một doanh nghiệp năng lượng mặt trời lớn đầu tư và xây dựng cơ sở tại Texas, Mỹ, đồng thời đảm bảo doanh nghiệp này có thể huy động vốn dài hạn. Chúng tôi đã tiến hành một thử nghiệm tính khả thi - liệu doanh nghiệp có thể tiếp tục tồn tại nếu các khoản trợ cấp bị bãi bỏ sau khi ông Trump nhậm chức hay không?”
Cuối cùng, Standard Chartered kết luận rằng “công ty Trung Quốc này rất mạnh, có chi phí sản xuất thấp hơn so với các nhà sản xuất mô-đun năng lượng mặt trời trên thị trường Mỹ, hiệu suất cao hơn và tạo ra 1.500 việc làm cho người dân địa phương.”
Ông Lục Tĩnh cho biết: “Trung Quốc là một nhân tố quan trọng, thậm chí là người dẫn đầu, trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trước đây, mục tiêu cốt lõi của chuỗi cung ứng là tăng hiệu quả, gia tăng giá trị và giảm chi phí; nhưng ngày nay, các yếu tố địa chính trị đang đẩy các ‘bức tường’ của một số nước phát triển lên cao hơn. Tuy nhiên, việc hoàn thành quá trình chuyển đổi năng lượng sạch toàn cầu không thể tách rời khỏi chuỗi cung ứng của Trung Quốc.”
Bà cũng đề cập: “Các công ty năng lượng sạch của Trung Quốc sẽ gặp nhiều thách thức cả ở Mỹ và châu Âu, nhưng hy vọng rằng các công ty Trung Quốc sẽ có thể nội địa hóa các yếu tố đầu vào trong chuỗi ngành, sản xuất tại địa phương và tuyển dụng nhân viên địa phương.”
Hiện nay, Mỹ đã triển khai các ưu đãi thuế và trợ cấp cho các công ty sản xuất thiết bị năng lượng mặt trời. Để khuyến khích đầu tư vào các dự án năng lượng mặt trời và sản xuất trong nước, chính phủ Mỹ đã đưa ra một loạt các ưu đãi thuế. Trong đó, tín dụng thuế đầu tư (ITC) cho phép các dự án năng lượng mặt trời đủ điều kiện nhận được khoản tín dụng thuế một lần lên đến 30% trong năm dự án đi vào hoạt động.
Nếu dự án đáp ứng các yêu cầu sản xuất trong nước, tỷ lệ tín dụng thuế có thể được nâng lên 40%. Ngoài ra, Hoa Kỳ cung cấp Tín dụng Thuế Sản xuất (PTC), trợ cấp 10 năm cho điện năng được tạo ra từ dự án phát điện, với số tiền trợ cấp được áp dụng hàng năm và điều chỉnh theo lạm phát. Để thúc đẩy sự phát triển của chuỗi cung ứng sản xuất năng lượng mặt trời trong nước, chính phủ Hoa Kỳ đã tạo ra một chương trình khuyến khích sản xuất trong nước, yêu cầu tất cả thép được sử dụng trong dự án phải có nguồn gốc từ Hoa Kỳ, và phần sản phẩm sản xuất trong nước phải vượt quá 40% tổng chi phí (tỷ lệ này sẽ tăng lên 55% đối với các dự án bắt đầu xây dựng sau năm 2026).
Việc bãi bỏ các khoản trợ cấp này sẽ gây áp lực lên hoạt động sản xuất của các nhà sản xuất. Tuy nhiên, theo đánh giá của Standard Chartered, các công ty Trung Quốc vẫn sẽ có thể duy trì tỷ suất lợi nhuận.
Lu Jing không nêu rõ cụ thể những công ty Trung Quốc nào đã đầu tư vào Hoa Kỳ. Nhưng phóng viên đã tìm hiểu và phát hiện ra rằng một số công ty năng lượng mặt trời đã xây dựng nhà máy sản xuất tại Hoa Kỳ.
Hiện tại, Trina Solar đang xây dựng một nhà máy sản xuất tấm pin quang điện mặt trời tại Wilmer, Texas, Hoa Kỳ, với công suất dự kiến 5GW và vốn đầu tư hơn 200 triệu đô la, dự kiến sẽ đi vào hoạt động năm 2024 và sẽ cho ra mắt sản phẩm chủ lực là các mô-đun năng lượng mặt trời công suất cao vượt trội của công ty.
LONGi Green Energy đã xây dựng một nhà máy sản xuất mô-đun Illuminate USA tại Patuxent, Ohio, Hoa Kỳ trong một liên doanh với Invenergy, một nhà phát triển năng lượng tái tạo và năng lượng sạch của Mỹ, với công suất 5GW, được đưa vào vận hành năm 2023 và hiện đang hoạt động tốt, trong đó LONGi Green Energy nắm giữ 49% cổ phần.
JA Solar đã xây dựng nhà máy sản xuất đầu tiên tại Mỹ ở Phoenix, Arizona, với công suất dự kiến khoảng 2GW (hay 400MW/năm) và khoản đầu tư 60 triệu đô la Mỹ để sản xuất các tấm pin quang điện hiệu suất cao.
JinkoSolar đã xây dựng một dây chuyền sản xuất mô-đun năng lượng mặt trời mới tại Jacksonville, Florida, Hoa Kỳ, đồng thời nâng cấp và mở rộng nhà máy sản xuất mô-đun quang điện hiện có và đã nhận được các khoản ưu đãi thuế.
AT&S đã xây dựng một nhà máy sản xuất mô-đun quang điện mặt trời tại Mesquite, Texas, với công suất 5GW và tổng vốn đầu tư hơn 250 triệu đô la Mỹ, nhà máy này đã đi vào hoạt động thương mại và các mô-đun TOPCon được sản xuất đã được giao cho các nhà phân phối năng lượng mặt trời tại Mỹ.
Sản lượng và xuất khẩu tấm pin mặt trời của Trung Quốc nằm trong số những nước hàng đầu thế giới, cho thấy khả năng cạnh tranh mạnh mẽ trên thị trường.
Theo số liệu thống kê từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và các tổ chức khác, Trung Quốc thống trị chuỗi ngành công nghiệp quang điện toàn cầu. Năm 2022, sản lượng polysilicon, tấm silicon, pin mặt trời và mô-đun của Trung Quốc chiếm lần lượt 86%, 98%, 84% và 88% tổng sản lượng toàn cầu, chứng tỏ lợi thế đáng kể của Trung Quốc trong lĩnh vực sản xuất quang điện.
Ông Yin Xiaopeng, giám đốc Viện Nghiên cứu Chuỗi Giá trị Toàn cầu thuộc Đại học Kinh tế và Thương mại Quốc tế (UIBE), phát biểu tại Triển lãm Chuỗi lần thứ 2 rằng sản xuất điện mặt trời là một ngành cạnh tranh ở Trung Quốc, và các doanh nghiệp Trung Quốc có sự bố trí hoạt động ở khâu đầu vào, trung nguồn và hạ nguồn của lĩnh vực điện mặt trời, một sự bố trí giúp duy trì lợi thế cạnh tranh trong ngành.
