Trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững, hệ thống quang điện phân tán (PV) đang nhanh chóng định hình lại bức tranh năng lượng toàn cầu như một thành phần quan trọng của năng lượng sạch. Với sự đổi mới công nghệ liên tục, sự hỗ trợ chính sách bền vững và nhu cầu thị trường ngày càng tăng, lĩnh vực PV phân tán đang chứng kiến những xu hướng mới và quan trọng.
1. Các mô-đun công suất cao trên mái nhà
Nhờ sự tích hợp các công nghệ hiệu suất cao, công suất của các mô-đun quang điện đang tăng nhanh chóng, với các sản phẩm 600W+ và 700W+ trở thành sản phẩm chủ lực của các công ty sản xuất mô-đun. Các mô-đun công suất cao không chỉ được ưa chuộng bởi các nhà máy điện mặt trời đặt trên mặt đất mà còn nhanh chóng được ứng dụng cho các hệ thống lắp đặt trên mái nhà. Tại các triển lãm ngành, các nhà sản xuất mô-đun hàng đầu đã công khai quảng bá khái niệm "mô-đun 700W+ trên mái nhà".
Theo các nhà sản xuất này, hệ thống quang điện phân tán, đặc biệt là các hệ thống lắp đặt dân dụng, đặc biệt ưa chuộng các mô-đun công suất cao do mô hình cho thuê phổ biến, trong đó diện tích mái nhà được thuê theo từng mô-đun. Đối với các nhà phát triển, các mô-đun công suất cao không chỉ giảm chi phí thuê mà còn giảm chi phí hệ thống phụ trợ (BOS), từ đó thúc đẩy mạnh mẽ việc áp dụng chúng.
2. Những tiến bộ đáng kể trong các mô-đun N-TOPCon
Sự chuyển đổi nhanh chóng giữa công nghệ P-type và N-TOPCon cũng thể hiện rõ nét trên thị trường điện mặt trời phân tán. Theo số liệu thống kê của InfoLink, thị phần của các mô-đun P-type và N-TOPCon lần lượt là khoảng 71% và 27% vào năm 2023. Tuy nhiên, thị phần của các mô-đun N-TOPCon dự kiến sẽ nhanh chóng tăng lên 79% trong năm nay.
Trên thị trường phân tán, phản hồi từ các nhà sản xuất mô-đun cho thấy các sản phẩm của N-TOPCon có thể chiếm hơn 60% thị trường điện mặt trời phân tán trong năm nay, với tốc độ cải tiến vượt xa kỳ vọng.
3. Nhu cầu thị trường đa dạng thu hút sự chú ý
Sự đa dạng của các kịch bản điện mặt trời phân tán đòi hỏi các yêu cầu sản phẩm khác nhau, thúc đẩy các nhà sản xuất liên tục đổi mới. Ví dụ, để giải quyết vấn đề tích tụ bụi trong các nhà máy điện mặt trời phân tán, các công ty như LONGi, Jinko và Trina đã giới thiệu các mô-đun chống bụi. Đối với môi trường ẩm ướt và nóng, LONGi đã cho ra mắt các sản phẩm chống ẩm mới.
Ngoài ra, các mô-đun linh hoạt trọng lượng nhẹ đang thu hút sự chú ý, với các công ty hàng đầu bao gồm Nanjing Daily Photovoltaic, SunMan và Pinsine Solar. Theo các công ty này, thị trường chính cho các mô-đun linh hoạt trọng lượng nhẹ bao gồm mái nhà có hạn chế về tải trọng và các tòa nhà có đường cong. Hiện tại, các mô-đun này có thể đạt công suất lên đến hơn 500W nhưng giá thành cao gấp đôi so với các mô-đun thông thường.
4. Mối lo ngại về chất lượng trong bối cảnh cuộc chiến giá cả
Kể từ nửa cuối năm ngoái, do việc thanh lý công suất và cạnh tranh thị trường, giá các mô-đun PV đã giảm mạnh, với giá mô-đun loại P giảm xuống dưới 0,8 RMB/watt vào cuối năm ngoái. Tại triển lãm PV Sơn Đông gần đây, một số công ty đã mạnh dạn quảng cáo "mô-đun 0,7+ RMB/W". Tuy nhiên, những người tham dự triển lãm cho biết một số sản phẩm không đạt được công suất tối đa như quảng cáo. Mặc dù giá có thể giảm xuống 0,6 RMB/W hoặc thậm chí thấp hơn, nhưng sự phù hợp và chất lượng của các sản phẩm này vẫn đáng ngờ.
Do đó, việc các nhà đầu tư và chủ sở hữu hệ thống điện mặt trời phân tán lựa chọn kỹ càng các thương hiệu uy tín và kiểm tra chất lượng mô-đun một cách nghiêm ngặt là vô cùng quan trọng để tránh những tổn thất không cần thiết.
5. Biến tần công suất cao dành cho thương mại và công nghiệp
Để giảm chi phí hệ thống hơn nữa, các bộ biến tần thương mại và công nghiệp đang chuyển từ mức công suất phổ biến 110kW và 125kW sang các mức công suất cao hơn, chẳng hạn như 150kW. Các công ty như Sungrow, TBEA, Hiconics và Growatt đã giới thiệu các bộ biến tần chuỗi thương mại 150kW. Để đáp ứng các mô-đun công suất cao, dòng điện đầu vào của bộ biến tần tiếp tục tăng, với một số bộ biến tần chuỗi 110kW của các công ty hàng đầu đạt dòng điện đầu vào tối đa lên đến 64 ampe.
6. Cuộc đua giành kết nối lưới điện
Phản hồi từ cả các nhà sản xuất thiết bị và các nhà phát triển cho thấy một động lực chính thúc đẩy sự phục hồi nhanh chóng của ngành điện mặt trời phân tán là nhu cầu cấp thiết về kết nối lưới điện.
Kể từ nửa cuối năm ngoái, một số tỉnh thành, bao gồm Hà Bắc, Sơn Đông, Hắc Long Giang, Hà Nam, Chiết Giang, Quảng Đông và Phúc Kiến, đã đưa ra cảnh báo về khả năng tải của các kết nối lưới điện mặt trời phân tán. Ở nhiều khu vực, công suất mới không còn khả dụng. Do đó, kết nối lưới điện đã trở thành một tiêu chí mới cho sự cạnh tranh của điện mặt trời phân tán, với khả năng tải của lưới điện trở thành yếu tố quan trọng hạn chế việc lắp đặt mới.
7. Cạnh tranh khốc liệt trên nền tảng
Một mặt, đang có sự thiếu hụt trầm trọng về khả năng hấp thụ điện lưới; mặt khác, lại có sự bùng nổ của các công ty phát triển. Chỉ riêng tại triển lãm Sơn Đông, đã có hơn 30 công ty nền tảng điện mặt trời phân tán, từ các nhà phát triển điện mặt trời truyền thống như Chint Aneng, bộ phận dân dụng của Trina Solar và bộ phận năng lượng thông minh của JA Solar đến các công ty thiết bị gia dụng như Skyworth PV, Haier Solar, TCL PV Technology và Midea. Các công ty nền tảng địa phương cũng đang mở rộng hoạt động kinh doanh ra bên ngoài.
Về mô hình kinh doanh và giải pháp, có rất nhiều lựa chọn, bao gồm thanh toán toàn bộ cho các công trình dân dụng, xây dựng hợp tác, cho thuê vận hành, cho thuê thuần túy, hợp đồng quản lý năng lượng thương mại (EMC), đầu tư của chủ sở hữu, lợi ích không phát thải carbon và biểu giá điện ưu đãi toàn phần. Các giải pháp bao gồm mái bằng, mái dốc, chuyển đổi mái bằng thành mái dốc, mái che nắng và hệ thống quang điện tích hợp vào tòa nhà (BIPV). Cạnh tranh giữa các nền tảng rất khốc liệt, khác nhau từ quy trình đến dịch vụ.
8. Phí kênh truyền hình tăng cao
Sự cạnh tranh gay gắt giữa các nền tảng và nguồn lực mái nhà phân tán rộng rãi dẫn đến sự phụ thuộc lớn vào các đối tác kênh phân phối và phí kênh phân phối ngày càng tăng. Theo báo cáo, tại thị trường điện mặt trời dân dụng ở Sơn Đông, phí trung gian cho một tấm pin mặt trời đã tăng vọt lên 300-400 RMB vào năm ngoái, gấp đôi so với trước đây.
Đối với dịch vụ trung gian lắp đặt trên mái nhà cho các công trình thương mại và công nghiệp, một số công ty tại triển lãm Sơn Đông đã quảng cáo rõ ràng mức phí là "0,05-0,3 RMB/mét vuông".
9. Chế độ hội tụ tập trung thu hút sự chú ý
Do những hạn chế về tiềm năng lắp đặt hệ thống quang điện phân tán do dung lượng kết nối lưới điện có hạn, cả chính phủ và các nhà phát triển đang tìm kiếm những giải pháp đột phá. Kết quả là, mô hình hội tụ tập trung đang trở thành trọng tâm quảng bá chính của các công ty, với một số công ty nền tảng giới thiệu khẩu hiệu "Lắp đặt không giới hạn không gian".
Hệ thống hội tụ tập trung đề cập đến việc kết nối nhiều hệ thống điện mặt trời áp mái nhà dân cư thông qua một tuyến hội tụ, sử dụng thiết bị tăng áp để tập trung tăng áp suất trước khi kết nối lưới điện. Phương pháp này tuân thủ các yêu cầu về kết nối lưới điện và quản lý xây dựng đối với các hộ dân. Nó phù hợp với các mạng lưới phân phối điện áp thấp không có công suất bổ sung, nơi trạm cung cấp điện hỗ trợ đầu tư máy biến áp và trạm biến áp cấp trên có đủ công suất, cũng như cho việc phát triển điện mặt trời áp mái trên diện rộng ở các khu vực tương đối tập trung.
10. Hệ thống lưu trữ biến áp phân phối gia nhập thị trường.
Bên cạnh việc tập trung nguồn điện tại một điểm, một phương pháp khác để mở rộng công suất máy biến áp là sử dụng hệ thống lưu trữ năng lượng thông qua máy biến áp phân phối, thường được lắp đặt tại các trạm biến áp hoặc trong các khu vực máy biến áp. Lượng điện dư thừa do hệ thống quang điện phân tán tạo ra có thể được lưu trữ trực tiếp trong các hệ thống lưu trữ năng lượng mà không cần thông qua máy biến áp, từ đó giải quyết vấn đề hạn chế công suất máy biến áp. Phương pháp này cũng có thể đáp ứng được sự biến động tải tức thời và nhu cầu tải đỉnh trong mạng lưới phân phối, tăng cường sự ổn định của lưới điện.
Theo ước tính của ngành, với tỷ lệ lưu trữ 15%, hệ thống lưu trữ năng lượng 200kW/400kWh có thể tăng công suất phát triển điện mặt trời phân tán lên khoảng 1,2MW, với chi phí hệ thống lưu trữ tăng thêm khoảng 0,4-0,5 RMB/W.
Tóm lại, năm 2024 đánh dấu một năm then chốt nữa đối với điện mặt trời phân tán. Sự phát triển lành mạnh và bền vững của ngành công nghiệp này phụ thuộc vào các quy định chính sách từ tất cả các cấp chính phủ và các giải pháp, mô hình kinh doanh đổi mới từ vô số các doanh nghiệp trong ngành, mang lại lợi ích cho tất cả các bên liên quan và hỗ trợ các sáng kiến không phát thải carbon.
